आस्थाको यात्रामा देशः पाथीभरादेखि गढीमाईसम्म शक्तिपीठमा भक्तजनको घुइँचो

काठमाडौं—देशभरका शक्तिपीठमा भक्तजनको चहलपहल उत्कर्षमा पुगेको छ । बिहानैदेखि देवी मन्दिरका ढोकामा दर्शनार्थीको लाम, हातमा फूल–अक्षता र प्रसाद तथा मनमा भाकल र आस्थासहित पुगेका श्रद्धालुले देशका प्रमुख शक्तिपीठलाई धार्मिक यात्राको केन्द्र बनाएका छन् ।

काठमाडौं उपत्यकादेखि पूर्वको ताप्लेजुङ र काभ्रे, मध्यपहाडको गोरखा र पोखरा हुँदै मधेश तथा सुदूरपश्चिमसम्मका देवीस्थलमा महाअष्टमीको विशेष पूजाआजा भइरहेको छ ।

उपत्यकाका शक्तिपीठमा भीड

काठमाडौं उपत्यकाका गुह्येश्वरी, कालिकास्थान, नक्साल भगवती, भद्रकाली, शोभा भगवती, विजेश्वरी, इन्द्रायणी, रक्तकाली, चामुण्डामाई, सुन्दरीमाई, बज्रयोगिनी, तलेजु भवानी र टोखाको चण्डेश्वरीमा दर्शनार्थीको उल्लेख्य उपस्थिति छ ।

ललितपुरको बगलामुखी तथा दक्षिणकालीमा पनि भक्तजनको भीड बढेको छ। नवरात्रको धार्मिक वातावरणसँगै शक्तिपीठहरू ध्वजापताका र फूलमालाले सजाइएका छन् ।

पलाञ्चोकमा प्रधानमन्त्री शाहको दर्शन

यस वर्ष काभ्रेपलाञ्चोकको पलाञ्चोक भगवती मन्दिर प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको दर्शनका कारण पनि चर्चामा रह्यो ।

असोज २८ गते बिहान प्रधानमन्त्री शाह पाँचखाल नगरपालिका–९ स्थित मन्दिर पुगेका थिए । वडा अध्यक्ष रामकाजी श्रेष्ठका अनुसार उनले नित्य पूजाको समयमा भगवतीको दर्शन गरेका थिए । उनीसँग पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनील लम्साल र प्रधानमन्त्रीका प्रमुख सल्लाहकार कुमार ब्यञ्जनकार पनि थिए ।

नवरात्रमा विशेष चहलपहल हुने पलाञ्चोक भगवतीमा अष्टमीका दिन राष्ट्रप्रमुखबाट दर्शन गर्ने परम्परा रहेको बताइन्छ । प्रधानमन्त्रीको उपस्थितिले यस वर्ष मन्दिरप्रतिको सार्वजनिक चासो थप बढाएको छ ।

३ हजार ७९४ मिटर उचाइको पाथीभरामा आस्थाको यात्रा

ताप्लेजुङको पाथीभरामा पनि दसैँसँगै भक्तजनको आवागमन बढेको छ । समुद्री सतहबाट करिब ३ हजार ७९४ मिटर उचाइमा रहेको पाथीभरा पुग्न कठिन उकालो र बदलिँदो मौसम पार गर्नुपर्छ ।

तर भौगोलिक कठिनाइले भक्तजनको आस्थालाई रोक्न सकेको छैन । लामो पैदलयात्रा र उकालो पार गर्दै देवीको दर्शन गर्न पुग्ने श्रद्धालुको उपस्थितिले पाथीभरालाई दसैँको प्रमुख धार्मिक गन्तव्य बनाएको छ ।

यससँगै स्थानीय यातायात, होटल, पसल तथा अन्य व्यवसायमा समेत धार्मिक पर्यटनको प्रभाव देखिएको छ ।

मनकामनादेखि विन्ध्यवासिनीसम्म उस्तै चहलपहल

गोरखाको मनकामनामा पनि नवरात्रका अवसरमा ठूलो संख्यामा भक्तजन पुगेका छन् । मनोकामना पूरा हुने धार्मिक विश्वासका कारण दसैँमा यहाँ परिवार तथा समूहमा दर्शन गर्न आउनेको संख्या बढ्ने गरेको छ ।

पोखराको विन्ध्यवासिनी, काठमाडौंको दक्षिणकाली र ललितपुरको बगलामुखीमा पनि विशेष पूजाआजासँगै दर्शनार्थीको चहलपहल बढेको छ ।

मधेशदेखि सुदूरपश्चिमसम्म देवी आराधना

पूर्वी नेपालमा धनकुटाको जाल्पादेवी र धरानको दन्तकाली, मधेशमा सप्तरीको छिन्नमस्ता भगवती र बाराको गढीमाई, कर्णालीमा जुम्लाको चन्दननाथ तथा सुदूरपश्चिममा डडेल्धुराको उग्रतारा भगवती र डोटीको शैलेश्वरीमा पनि भक्तजनको भीड लागेको छ ।

त्यस्तै, बैतडीको त्रिपुरासुन्दरी र नेपालगञ्जको बागेश्वरीमा पनि दसैँको अवसरमा विशेष पूजाआजा भइरहेको छ ।

भूगोल, भाषा र स्थानीय परम्परा फरक भए पनि यी शक्तिपीठमा देखिएको दृश्यको मूल भाव भने समान छ—देवीप्रतिको आस्था, परिवारको सुख–शान्तिको कामना र पुस्तौँदेखि चलिआएको धार्मिक परम्पराको निरन्तरता ।

धार्मिक यात्रासँग जोडिएको अर्थतन्त्र

शक्तिपीठमा बढेको भीडले धार्मिक गतिविधिसँगै स्थानीय अर्थतन्त्रलाई समेत चलायमान बनाएको छ । यातायात, होटल, पसल, प्रसाद तथा पूजासामग्रीको कारोबारमा तीर्थयात्राको प्रत्यक्ष प्रभाव देखिन्छ ।

दसैँमा शक्तिपीठ पुग्नेहरू सबैको उद्देश्य पनि एउटै छैन । कोही भाकल पूरा गर्न पुगेका छन्, कोही पारिवारिक परम्परा निरन्तरता दिन, त कोही देवीको दर्शनसँगै मनोकामना पूरा हुने विश्वास लिएर ।

त्यसैले पाथीभराको कठिन पहाडी यात्रा होस् वा काठमाडौंका शक्तिपीठमा लागेको लाम—यी दृश्यले दसैँलाई केवल एउटा धार्मिक पर्वभन्दा माथि उठाएर आस्था, संस्कृति, पारिवारिक सम्बन्ध र सामुदायिक जीवनलाई जोड्ने नेपाली परम्पराका रूपमा प्रस्तुत गर्छन् ।

पूर्वको पाथीभरादेखि मधेशको गढीमाई र पश्चिमको उग्रतारासम्म देखिएको भक्तजनको उपस्थितिले देशको धार्मिक विविधताभित्र रहेको साझा सांस्कृतिक भावलाई उजागर गरेको छ ।